Rủi Ro Hàng Hải Tại Eo Biển Hormuz Vẫn Ở Mức Nghiêm Trọng Dù Tiến Trình Ngoại Giao Có Chuyển Biến

Eo biển Hormuz hiện vẫn được xem là một trong những tuyến hàng hải có mức độ rủi ro cao nhất thế giới, bất chấp những bước tiến ngoại giao gần đây nhằm mở lại tuyến đường thủy chiến lược này. Các báo cáo về những vụ nổ trong khu vực, việc tàu thuyền tiếp tục cần sự hỗ trợ từ lực lượng quân sự, cùng sự bất định về thời điểm khôi phục hoàn toàn hoạt động giao thương cho thấy tình hình thực tế vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp.

Trong ngày thứ Hai, nhiều tiếng nổ đã được ghi nhận tại khu vực eo biển. Đồng thời, xuất hiện thông tin cho rằng lực lượng Iran đã nổ súng vào một tàu đang tìm cách di chuyển qua tuyến đường thủy này. Các nguồn tin trong ngành cho biết những tàu chưa được cấp phép bởi Cơ quan An ninh Vùng Vịnh Ba Tư (PGSA) hiện vẫn chưa được phép quá cảnh theo quy trình thông thường, trong khi một số tàu đang di chuyển dưới sự hỗ trợ của lực lượng quân sự Mỹ.

Quân đội Mỹ cũng đã phát đi cảnh báo, khuyến nghị các hãng tàu và nhà khai thác tàu chưa nên điều động tàu quá cảnh qua Eo biển Hormuz cho đến khi một thỏa thuận hòa bình chính thức giữa Washington và Tehran được ký kết. 

Trong khi đó, Trung tâm Thông tin Hàng hải Chung (JMIC), thuộc Lực lượng Hàng hải Hỗn hợp do Mỹ dẫn đầu, vẫn duy trì đánh giá mức độ đe dọa ở cấp độ "nghiêm trọng" bất chấp các tín hiệu tích cực từ mặt trận ngoại giao.

Đại diện JMIC lưu ý: "Các thuyền viên cần chuẩn bị cho khả năng hiện diện quân sự gia tăng trong khu vực, các biện pháp bảo vệ an ninh được siết chặt hơn, việc liên lạc qua kênh VHF thường xuyên hơn cũng như tình trạng ùn tắc có thể xảy ra tại các khu vực neo chờ."

Tín Hiệu Tích Cực Từ Mặt Trận Ngoại Giao

Dù tình hình an ninh vẫn còn nhiều bất ổn, thị trường cũng đã bắt đầu ghi nhận những tín hiệu cho thấy hoạt động hàng hải có thể từng bước được khôi phục.

Truyền thông nhà nước Iran cho biết một số tàu của nước này đã đi qua khu vực phong tỏa hải quân do Mỹ thiết lập tại Vịnh Oman sau khi hai bên đạt được một thỏa thuận sơ bộ.

Phát biểu bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Pháp, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng hoạt động vận tải biển đang từng bước được nối lại.

Ông cho biết: "Eo biển hiện đã được mở lại một phần. Các lực lượng chức năng đang tiến hành rà soát và xử lý một số thủy lôi đã được phát hiện."

Tổng thống Trump cũng nhận định: "Các tàu đã bắt đầu rời cảng và di chuyển trở lại. Đến thứ Sáu, tuyến hàng hải này sẽ được mở cửa hoàn toàn."

Trong khi đó, Phó Tổng thống JD Vance tiết lộ một thông báo chính thức có thể được đưa ra sớm hơn dự kiến, cho thấy các chi tiết của thỏa thuận có thể được công bố trước thời điểm ký kết chính thức.

Thị Trường Tiếp Tục Duy Trì Quan Điểm Thận Trọng

Trái ngược với sự lạc quan từ giới chính trị, cộng đồng vận tải biển quốc tế vẫn duy trì cách tiếp cận thận trọng.

Bà Charu Chanana, Giám đốc Chiến lược Đầu tư tại Saxo Markets, nhận định: "Dù thị trường phản ứng tích cực trước các thông tin về việc mở cửa trở lại Eo biển Hormuz, thực tế vận hành có thể sẽ phức tạp hơn nhiều so với những gì được thể hiện trên các tiêu đề tin tức."

Theo bà, quá trình khôi phục lưu thông sẽ còn đối mặt với nhiều rào cản thực tế: "Công tác rà phá thủy lôi, chi phí bảo hiểm, tình trạng ùn tắc cảng và nguy cơ phát sinh các yếu tố địa chính trị bất ngờ đều có thể khiến hoạt động vận chuyển hàng hóa phục hồi chậm hơn nhiều so với kỳ vọng của thị trường."

Cùng quan điểm, công ty môi giới tàu biển BRS cho rằng ngay cả khi thỏa thuận được ký kết và duy trì hiệu lực, quá trình khôi phục lưu lượng vận tải qua Hormuz cũng sẽ diễn ra theo từng giai đoạn.

Trong báo cáo đánh giá mới nhất, BRS nhận định: "Ngay cả khi thỏa thuận được ký kết vào thứ Sáu và tiếp tục được duy trì ổn định, chúng tôi cho rằng sẽ cần khoảng 4 - 5 tháng để lưu lượng hàng hải qua eo biển trở lại trạng thái bình thường."

Điều này đồng nghĩa hoạt động vận tải biển qua Hormuz khó có thể phục hồi hoàn toàn trong ngắn hạn.

Biofouling: Thách Thức Vận Hành Mới Sau Hơn 100 Ngày Gián Đoạn

Ngay cả khi điều kiện an ninh được cải thiện, ngành vận tải biển vẫn phải đối mặt với một thách thức kỹ thuật đáng chú ý khác: tình trạng sinh vật biển bám vỏ tàu (biofouling).

Theo các ước tính hiện nay, hơn 500 tàu đã bị mắc kẹt hoặc phải neo chờ trong khu vực Vùng Vịnh kể từ khi khủng hoảng bùng phát vào cuối tháng 2. Nhiều tàu đã phải nằm chờ hoặc trôi dạt trong nhiều tháng tại một trong những vùng biển có nhiệt độ cao nhất thế giới.

Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman thường xuyên ghi nhận nhiệt độ bề mặt nước biển vượt ngưỡng 30°C vào mùa hè. Đây là môi trường thuận lợi cho sự phát triển của hàu, rong tảo, màng sinh học và nhiều loại sinh vật biển khác bám trên thân tàu.

Trong điều kiện khai thác bình thường, lớp sơn chống hà (anti-fouling coating) được thiết kế để phát huy hiệu quả khi tàu duy trì tốc độ hành trình ổn định. Tuy nhiên, việc tàu neo chờ hoặc hạn chế khai thác trong thời gian dài làm giảm đáng kể hiệu quả của lớp sơn này, từ đó làm gia tăng nguy cơ sinh vật biển bám trên thân tàu.

Các nghiên cứu trong ngành cho thấy mức độ bám bẩn trung bình trên thân tàu cũng có thể làm tăng mức tiêu hao nhiên liệu từ 15% đến 30%, thậm chí cao hơn đối với các trường hợp nghiêm trọng.

Điều này có thể làm gia tăng đáng kể chi phí nhiên liệu và tổng chi phí khai thác tàu. Các hãng tàu và nhà khai thác tàu, vốn đang kỳ vọng nhanh chóng tái triển khai đội tàu khi thị trường mở cửa trở lại, có thể sẽ phải đối mặt với chi phí nhiên liệu tăng mạnh cùng hiệu suất khai thác suy giảm trong những tháng đầu phục hồi.

Áp Lực Tuân Thủ Tại Các Cảng Đích

Bên cạnh chi phí khai thác, biofouling còn kéo theo nhiều rủi ro về mặt tuân thủ quy định.

Úc, New Zealand và một số khu vực tại Mỹ hiện áp dụng các quy định nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn sự lây lan của các loài sinh vật ngoại lai thông qua thân tàu.

Những tàu từng neo chờ trong thời gian dài tại khu vực Vùng Vịnh có thể phải đối mặt với:

●    Kiểm tra thân tàu dưới nước (underwater inspection)

●    Yêu cầu làm sạch thân tàu bắt buộc

●    Chậm trễ trong quá trình làm thủ tục cập cảng

●    Hạn chế khai thác cho đến khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu của cơ quan quản lý

Thách thức này càng trở nên đáng chú ý khi năng lực cung cấp dịch vụ làm sạch thân tàu và kiểm tra dưới nước tại khu vực Trung Đông vẫn còn tương đối hạn chế. Nếu Hormuz được mở cửa trở lại hoàn toàn và lượng lớn tàu đồng loạt tái triển khai khai thác, nhu cầu kiểm tra và xử lý biofouling có thể gia tăng đột biến, gây áp lực đáng kể lên các nhà cung cấp dịch vụ kỹ thuật hàng hải trong khu vực.

Thị Trường Vẫn Cần Thêm Thời Gian

Mặc dù triển vọng mở cửa trở lại Eo biển Hormuz đang trở nên rõ ràng hơn, phần lớn doanh nghiệp vận tải biển vẫn chưa sẵn sàng coi cuộc khủng hoảng đã thực sự kết thúc.

Từ công tác rà phá thủy lôi, đánh giá an ninh hàng hải, khôi phục năng lực khai thác đội tàu cho đến việc xử lý các hệ lụy vận hành như biofouling, ngành vận tải biển toàn cầu vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi tuyến hàng hải huyết mạch này có thể vận hành ổn định trở lại.

Ngay cả trong kịch bản tích cực nhất, nhiều chuyên gia cho rằng phải mất thêm vài tháng để lưu lượng vận tải qua Hormuz phục hồi đáng kể, trong khi việc quay trở lại mức hoạt động trước khủng hoảng có thể sẽ là câu chuyện của năm 2027.

Xem thêm:

• Sản Lượng Hàng Không Toàn Cầu Phục Hồi, Giá Cước Hạ Nhiệt
• CMA CGM Áp Dụng Phụ Phí Mùa Cao Điểm (PSS) Trên Tuyến Trung Quốc – Tây Phi
• Lệnh Ngừng Bắn Tại Hormuz: Thị Trường Vận Tải Biển Thận Trọng Theo Dõi Diễn Biến
• Tuyến AEU7 Của Ocean Alliance Bổ Sung Cảng Gdansk, Mở Rộng Kết Nối Châu Âu – Châu Á
• Cập nhật thị trường vận tải và logistics quốc tế Tuần 24/2026 | Phaata
• Giải Mã Chiến Lược Của Gemini: Thu Hẹp Sức Chở Bắc Âu, Mở Rộng Hiện Diện Tại Địa Trung Hải
• COSCO Đặt Đóng 4 Tàu LNG Trị Giá 953 Triệu USD, Mở Rộng Đội Tàu Khí Hóa Lỏng
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Bắc Mỹ trong Tháng 6-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 6-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Âu trong Tháng 6-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Trung Đông & Châu Đại Dương trong Tháng 6-2026
• SITC cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 6-2026

Nguồn: Phaata.com (Theo Splash247)

Phaata - Sàn giao dịch logistics quốc tế đầu tiên Việt Nam

► Tìm Cước vận chuyển & Công ty logsitics tốt hơn!