Hoạt Động Vận Tải Qua Eo Biển Hormuz Khởi Động Trở Lại, Nhưng Thách Thức Vẫn Hiện Hữu

Nguồn: 7deniz

Dòng chảy vận tải biển qua Eo biển Hormuz đã bắt đầu có dấu hiệu phục hồi trong những ngày gần đây. Tuy nhiên, chỉ 48 giờ sau khi Mỹ và Iran ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU), thực tế cho thấy khoảng cách giữa việc tuyến hàng hải được phép hoạt động trở lại về mặt pháp lý và việc khôi phục hoàn toàn hoạt động thương mại vẫn còn khá lớn.

Ngoài các tín hiệu tích cực từ tiến trình ngoại giao, thị trường vận tải biển vẫn phải đối mặt với nhiều vấn đề tồn đọng liên quan đến an ninh hàng hải, bảo hiểm và thủ tục vận hành.

Lưu Lượng Tàu Đang Cải Thiện Nhưng Chưa Trở Lại Bình Thường

Eo biển Hormuz hiện vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu và 25% lượng dầu giao dịch bằng đường biển. Trước khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, khu vực này ghi nhận trung bình khoảng 120 lượt tàu quá cảnh mỗi ngày.

Theo dữ liệu từ AXS Marine, ngày 18/6 - thời điểm MOU chính thức có hiệu lực - đã ghi nhận 25 lượt tàu đi qua eo biển. Đây là mức cao nhất kể từ giữa tháng 4 và gấp khoảng 5 lần so với mức trung bình đầu tháng 6.

Tuy vậy, lưu lượng hiện tại mới chỉ tương đương khoảng 21% so với mức hoạt động thông thường trước khi xảy ra xung đột.

Cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được cho là đã phát tín hiệu cảnh báo đối với một số tàu hoạt động gần khu vực eo biển, khiến một tàu chở dầu treo cờ Hồng Kông và một tàu hàng rời treo cờ Saint Kitts & Nevis phải thay đổi hành trình.

Ở khía cạnh ngoại giao, việc các cuộc đàm phán dự kiến giữa Mỹ và Iran tại Geneva không diễn ra như kế hoạch tiếp tục làm gia tăng sự thận trọng của thị trường.

Hoạt Động Rà Phá Thủy Lôi Vẫn Là Yếu Tố Then Chốt

Một trong những trở ngại lớn nhất hiện nay là nguy cơ tồn tại thủy lôi trên các tuyến hàng hải trọng yếu.

Trung tâm Thông tin Hàng hải Chung (JMIC) do Hải quân Mỹ dẫn đầu đã khuyến nghị tàu thuyền hạn chế sử dụng Hệ thống Phân luồng Giao thông (Traffic Separation Scheme – TSS) do IMO thiết lập cho đến khi công tác rà phá hoàn tất.

JMIC lưu ý thuyền trưởng và thuyền viên về nguy cơ thủy lôi trong khu vực và chuẩn bị cho sự hiện diện gia tăng của lực lượng hải quân trong thời gian các hoạt động rà phá tiếp tục được triển khai.

Theo các chuyên gia quân sự, công tác rà phá thủy lôi thường phức tạp và kéo dài hơn nhiều lần so với việc triển khai mìn. Một số đánh giá cho rằng quá trình làm sạch hoàn toàn các tuyến hàng hải có thể kéo dài tới 6 tháng.
Trong thời gian này, nhiều tàu buộc phải sử dụng các hành lang hàng hải thay thế do phía Iran chỉ định hoặc tiếp tục tránh khu vực Hormuz.

Thủ Tục Cấp Phép Và Những Vấn Đề Liên Quan Đến Bảo Hiểm

Bên cạnh yếu tố an ninh, các chủ tàu và nhà khai thác tàu còn phải xử lý các yêu cầu hành chính mới từ phía Iran.

Theo chỉ thị của Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA), các tàu muốn đi qua Hormuz phải nộp hồ sơ xin phép trước tối thiểu 48 giờ và sử dụng bảo hiểm rủi ro chiến tranh được phê duyệt cho hành trình.

PGSA cũng yêu cầu tàu thuyền tuân thủ nghiêm ngặt các tuyến hàng hải được chỉ định và cảnh báo việc đi lệch hành trình có thể bị xem là vi phạm quy định.

Ông Tim Wilkins, Giám đốc điều hành INTERTANKO, cho biết: “Chúng tôi hiện chưa thực sự hiểu rõ cơ chế của loại bảo hiểm mới này cũng như đơn vị thực tế sẽ nhận các khoản thanh toán.”

Ông nhận định thêm: “Khoản phí bảo hiểm này về bản chất giống như một loại phí quá cảnh.”

Vấn đề trở nên phức tạp hơn khi PGSA hiện vẫn nằm trong danh sách trừng phạt của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài Hoa Kỳ (OFAC).

Trong thời gian hiệu lực 60 ngày của MOU, PGSA đang cung cấp bảo hiểm miễn phí. Tuy nhiên, sau thời hạn này, mọi khoản thanh toán liên quan có thể phát sinh rủi ro tuân thủ đối với các doanh nghiệp phương Tây.

Phí Bảo Hiểm Chiến Tranh Vẫn Ở Mức Cao

Trước khủng hoảng, phụ phí rủi ro chiến tranh đối với tàu thuyền hoạt động tại Hormuz dao động từ 0,15–0,25% giá trị thân tàu.

Trong giai đoạn căng thẳng nhất, mức phí này đã tăng lên 3–8%, tương đương từ 3 đến 8 triệu USD cho mỗi chuyến đi của một tàu chở dầu cỡ lớn.

Theo BIMCO, việc đi qua Hormuz hiện vẫn được đánh giá là hoạt động có mức độ rủi ro cao.

Ông Jakob Larsen, Giám đốc An toàn và An ninh của BIMCO, cho biết: “Điều thị trường cần lúc này là sự bảo đảm rằng việc quá cảnh qua Eo biển Hormuz không chỉ được cho phép mà còn thực sự an toàn.”

Về phía các hãng tàu, nhiều hãng vẫn duy trì quan điểm thận trọng. Maersk cho biết hiện còn quá sớm để đánh giá toàn diện tác động của MOU và chưa có điều chỉnh đáng kể nào đối với hoạt động tại Trung Đông.

Phần lớn các hãng vận tải biển lớn vẫn tiếp tục lựa chọn tuyến vòng qua Mũi Hảo Vọng.

Tiến Trình Ngoại Giao Và Thực Tiễn Vận Hành Chưa Đồng Nhịp

Giới quan sát cho rằng khung thời gian 60 ngày của MOU khó có thể đồng bộ với tiến độ xử lý các vấn đề kỹ thuật trên thực địa.

Ông Ray Takeyh, nghiên cứu viên cấp cao tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR), nhận định: “Rất khó để thấy khung thời gian này có thể duy trì một cách bền vững.”

Trong khi đó, ông Angad Banga, CEO Caravel Group, cho biết: “Chúng tôi vẫn duy trì lực lượng bổ sung và các biện pháp an ninh nâng cao cho đến khi ghi nhận ít nhất 30 ngày vận hành an toàn liên tục, chứ không phải chỉ vài ngày.”

Thị Trường Vẫn Trong Giai Đoạn Theo Dõi

Sau thông tin về MOU, giá dầu Brent đã giảm từ mức trên 100 USD/thùng xuống khoảng 79–80 USD/thùng.

Tuy nhiên, giới vận tải biển vẫn giữ tâm lý thận trọng.

Ông Haider Anjum, chuyên gia phân tích của Jyske Bank, nhận xét: “Các hãng tàu nhiều khả năng sẽ chờ đến khi chắc chắn thỏa thuận được duy trì ổn định, bởi trước đây Hormuz cũng từng được tuyên bố mở cửa nhưng chỉ trong thời gian rất ngắn.”

Để hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz thực sự trở lại trạng thái bình thường, thị trường vẫn cần thêm thời gian cho công tác rà phá thủy lôi, bình ổn phí bảo hiểm chiến tranh, xử lý các vướng mắc liên quan đến cơ chế cấp phép cũng như tái thiết lập mạng lưới dịch vụ của các hãng tàu.

Việc lưu lượng tàu bắt đầu tăng trở lại là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, xét trên góc độ vận hành và thương mại, quá trình bình thường hóa hoạt động vận tải qua Hormuz nhiều khả năng vẫn sẽ diễn ra theo lộ trình từng bước thay vì phục hồi ngay lập tức.

Xem thêm:

• Cảng Helsinki Ghi Nhận Lưu Lượng Container Tăng 9,4% Trong Những Tháng Đầu Năm 2026
• 5 'Điểm Mù' Về Tuân Thủ Đang Đặt Ngành Vận Tải Hàng Không Trước Những Rủi Ro Tiềm Ẩn
• CMA CGM Mua Lại Crystal Aero Solutions, Mở Rộng Năng Lực Bảo Dưỡng Máy Bay
• Eo Biển Hormuz Mở Cửa Trở Lại: Động Lực Tích Cực Cho Xuất Khẩu Nông Sản Nam Phi
• Sản Lượng Nhập Khẩu Tại Cảng Los Angeles Tăng Mạnh Trước Áp Lực Chi Phí Vận Tải Và Thuế Quan
• Hãng Tàu ONE Tái Cấu Trúc Tuyến Dịch Vụ AD1, Tối Ưu Hóa Kết Nối Biển Adriatic Và Đông Địa Trung Hải
• Maersk Điều Chỉnh Phụ Phí Mùa Cao Điểm (PSS) Tuyến Châu Á – Nam Châu Phi Từ Tháng 7/2026
• Rủi Ro Hàng Hải Tại Eo Biển Hormuz Vẫn Ở Mức Nghiêm Trọng Dù Tiến Trình Ngoại Giao Có Chuyển Biến
• Sản Lượng Hàng Không Toàn Cầu Phục Hồi, Giá Cước Hạ Nhiệt
• CMA CGM Áp Dụng Phụ Phí Mùa Cao Điểm (PSS) Trên Tuyến Trung Quốc – Tây Phi
• Cập nhật thị trường vận tải và logistics quốc tế Tuần 24/2026 | Phaata
• Giải Mã Chiến Lược Của Gemini: Thu Hẹp Sức Chở Bắc Âu, Mở Rộng Hiện Diện Tại Địa Trung Hải
• COSCO Đặt Đóng 4 Tàu LNG Trị Giá 953 Triệu USD, Mở Rộng Đội Tàu Khí Hóa Lỏng
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Bắc Mỹ trong Tháng 6-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 6-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Âu trong Tháng 6-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Trung Đông & Châu Đại Dương trong Tháng 6-2026
• SITC cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 6-2026

Nguồn: Phaata.com (Theo Tech Times)

Phaata - Sàn giao dịch logistics quốc tế đầu tiên Việt Nam

► Tìm Cước vận chuyển & Công ty logsitics tốt hơn!