Iran Cân Nhắc Cấm Tàu Có Liên Quan Mỹ Và Israel Qua Eo Biển Hormuz

Căng thẳng hàng hải tại Eo biển Hormuz đang đứng trước một diễn biến mới khi Tehran xem xét các biện pháp hạn chế đối với một số tàu có liên quan đến Mỹ và Israel. Động thái này có thể làm phức tạp thêm nỗ lực khôi phục hoạt động vận tải thương mại qua một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.

Một dự luật đang được trình lên Quốc hội Iran đề xuất cấm các tàu của Mỹ, Israel và những quốc gia mà Tehran coi là thù địch sử dụng Eo biển Hormuz cũng như khu vực rộng hơn của Vịnh Ba Tư.

Dự luật cũng đề xuất ngăn chặn các tàu vận chuyển hàng hóa quân sự hoặc dân sự có liên quan đến Israel. Ngoài ra, các quốc gia hoặc cá nhân bị cáo buộc gây thiệt hại cho Iran có thể bị cấm quá cảnh cho đến khi hoàn tất nghĩa vụ bồi thường. Các trường hợp vi phạm có thể bị phạt tới 20% giá trị hàng hóa trên tàu.

Những đề xuất này tạo thêm yếu tố phức tạp cho các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman về việc khôi phục hoạt động vận tải thương mại qua Eo biển Hormuz.

Theo truyền thông Iran, hai nước đang hướng tới việc thiết lập một cơ chế quản lý tập trung hoạt động hàng hải. 

Theo phương án được đề xuất, Iran sẽ giám sát các tàu đi vào Vịnh Ba Tư, trong khi hoạt động của các tàu rời khu vực sẽ được Iran và Oman phối hợp quản lý.

Trong giai đoạn đầu, hai tuyến hàng hải tạm thời ở phía Bắc và phía Nam Eo biển Hormuz vẫn được duy trì trước khi từng bước được thay thế bằng cơ chế mới.

Iran cũng đề xuất thu phí đối với một số dịch vụ cung cấp cho tàu, bao gồm bảo hiểm, tiếp nhiên liệu, bảo vệ môi trường và an ninh hàng hải. Tuy nhiên, Tehran bác bỏ thông tin cho rằng nước này yêu cầu thu phí quá cảnh được tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá trị hàng hóa.

Washington đã tuyên bố rõ rằng việc áp dụng các khoản thanh toán bắt buộc hoặc yêu cầu tàu phải được Iran chấp thuận trước khi quá cảnh là điều không thể chấp nhận.

Tám hiệp hội quốc tế lớn trong ngành vận tải biển cũng đã lên tiếng về vấn đề này. Trong tuần, các tổ chức này đã cùng gửi thư tới Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres và Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez.

“Một khi tiền lệ như vậy được thiết lập, ngành hàng hải sẽ ngày càng khó phản đối những biện pháp tương tự tại các khu vực khác.”

Các hiệp hội cảnh báo rằng việc hình thành một tiền lệ như vậy có thể khiến ngành hàng hải ngày càng khó phản đối những biện pháp tương tự tại các khu vực khác.

Khó Xác Định Thế Nào Là Tàu Có Liên Quan Đến Mỹ Hoặc Israel

Việc cấm các tàu mang cờ Mỹ và Israel có thể không gây tác động thương mại trực tiếp quá lớn, do số lượng tàu treo cờ của hai quốc gia này tương đối hạn chế.

Tuy nhiên, thách thức lớn hơn nằm ở việc xác định thế nào là một tàu có liên quan đến Mỹ hoặc Israel. Cấu trúc sở hữu, tài trợ và quản lý tàu trong ngành vận tải biển thường rất phức tạp, khi chủ tàu, đơn vị khai thác, công ty quản lý và bên thuê tàu có thể thuộc nhiều quốc gia khác nhau.

Tehran cho rằng việc mở cửa hoàn toàn Eo biển Hormuz phải đi kèm với việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hàng hải đối với Iran, đồng thời gắn việc khôi phục hoạt động hàng hải với việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt.

Trong khi đó, xung đột với Iran đang trở thành một vấn đề ngày càng gây áp lực về mặt chính trị đối với Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ dự kiến diễn ra vào ngày 3/11. 

Diễn biến này có thể tạo thêm sức ép đối với Washington trong quá trình xử lý cuộc khủng hoảng, đồng thời khiến các cuộc đàm phán về hoạt động hàng hải qua Eo biển Hormuz trở nên phức tạp hơn.

Xuất Khẩu Dầu Iran Tiếp Tục Tìm Cách Né Tránh Lệnh Trừng Phạt

Trong một diễn biến khác, nỗ lực kiểm soát xuất khẩu dầu thô của Iran tiếp tục đối mặt với những thách thức đáng kể.

Tại Đông Nam Á trong tuần này, tám tàu chở dầu có liên quan đến Iran và nằm trong diện bị trừng phạt, vận chuyển tổng cộng hơn 8,5 triệu thùng dầu thô, đã tập trung ngoài khơi Malaysia. Các chuyên gia tình báo hàng hải nhận định một loạt hoạt động chuyển tải từ tàu sang tàu có thể đang được chuẩn bị.

Công ty phân tích tình báo hàng hải Windward xác định tám tàu chở dầu này nằm trong danh sách chỉ định của OFAC và có liên hệ với nhà nước Iran, hiện tập trung tại khu vực giới hạn ngoài cảng phía Đông Malaysia. Đây vốn là địa điểm thường được sử dụng để chuyển tải dầu thô bị trừng phạt trước khi tiếp tục vận chuyển tới Trung Quốc.

Tám tàu đang vận chuyển tổng cộng khoảng 8,56 triệu thùng dầu thô, được bốc tại đảo Kharg của Iran. Theo Windward, đến cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8, bảy trong số tám tàu đã tắt tín hiệu AIS.

Windward cho rằng việc nhiều tàu cùng tập trung tại một khu vực, kết hợp với thời gian dài tắt AIS, phù hợp với một hoạt động chuyển tải được tổ chức có chủ đích hơn là những nỗ lực riêng lẻ nhằm tránh bị phát hiện.

“Các khoảng thời gian tắt tín hiệu kéo dài và lặp đi lặp lại trên cả tám tàu cho thấy sự tồn tại của một mạng lưới chuyển tải có phối hợp nhằm né tránh các lệnh trừng phạt, thay vì chỉ là một hoạt động quá cảnh mang tính cơ hội đơn lẻ,” Windward nhận định. 

Trong khi đó, tổ chức United Against Nuclear Iran (UANI) cho biết ít nhất 52 tàu chở dầu nằm trong danh sách Ghost Armada của tổ chức này đang neo hoặc hoạt động chờ tại cùng khu vực chuyển tải ngoài khơi Malaysia, với tín hiệu AIS vẫn được bật.

Diễn biến trên cho thấy, bên cạnh những tranh luận về cơ chế quản lý hoạt động hàng hải qua Eo biển Hormuz, việc thực thi các biện pháp trừng phạt đối với xuất khẩu dầu của Iran tiếp tục là một thách thức lớn đối với vận tải biển và thương mại năng lượng toàn cầu.

Xem thêm:

• MSC Silvana VIII Chìm Sâu Hơn Tại Chu San Sau Nỗ Lực Làm Nổi Bất Thành
• CMA CGM Áp Dụng Phụ Phí Mùa Cao Điểm Trên Nhiều Tuyến Từ Viễn Đông
• Maersk Điều Chỉnh Phụ Phí Mùa Cao Điểm (PSS) Tuyến Châu Á Viễn Đông Đi Mỹ Latinh
• Cảng New York & New Jersey Nửa Đầu 2026: Sản Lượng Chạm Mốc 4,4 Triệu TEU, Lưu Lượng Đường Bộ Lập Đỉnh
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Bắc Mỹ trong Tháng 8-2026
• SITC cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 8-2026
• MSC Hợp Nhất Tuyến Dịch Vụ Tây Phi Và Biển Đỏ Để Tối Ưu Hóa Mạng Lưới Khai Thác
• Cảng Melbourne Ghi Nhận Sản Lượng Tăng Trưởng 7,3% Trong Tháng 6/2026
• CMA CGM Điều Chỉnh Cước FAK Trên Ba Tuyến Vận Tải Trọng Điểm Từ Giữa Tháng 8/2026
• Cập nhật thị trường vận tải và logistics quốc tế Tuần 30/2026 | Phaata
• Cước Tàu Chở Dầu Có Nguy Cơ Tăng Mạnh Khi Rủi Ro An Ninh Đồng Thời Gia Tăng Tại Biển Đỏ Và Vùng Vịnh
• Hormuz Và Biển Đỏ Tiếp Tục Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Toàn Cầu Đối Mặt Rủi Ro Mới
• Kênh Đào Panama Đẩy Mạnh Bảo Trì Phòng Ngừa, Nâng Cao Độ Tin Cậy Và Mở Rộng Năng Lực Khai Thác
• CMA CGM Công Bố Điều Chỉnh Phụ Phí Mùa Cao Điểm (PSS) Và Phụ Phí Nhiên Liệu (BAF)
• Maersk Điều Chỉnh Phụ Phí ECS Từ Các Trung Tâm Trung Chuyển Tại Oman Và UAE
• ONE Điều Chỉnh Phụ Phí Nhiên Liệu Khẩn Cấp Trên Toàn Mạng Lưới

Nguồn: Phaata.com (Theo Splash247)

Phaata - Where Shippers & Logistics Providers Connect

► Tìm Cước vận chuyển & Công ty logsitics tốt hơn!